Search

Free Flowing Forms

Design + architecture + decorative arts 1900 – 1980

Tag

Brabants Dagblad

Zwitserleven in bosrijk gebied

Bd70d15da1

T

I’m sorry, in Dutch, published in regional newspaper Brabants Dagblad, 2008

Tuinbouwtentoonstelling Floriade ging Tilburg aan de neus voorbij. Van de weeromstuit besloot het gemeentebestuur een wijk te creëren die zijn weerga niet kent: Witbrant en Koolhoven, samen DE Wijk. Architect Jacq. de Brouwer ontwierp een deel van de woningen in Witbrant-Oost en -West. Streepjescodes en berken dienden als muze.

Door Martin Neyt

Tussen de Burgemeester Baron van Voorst tot Voorst weg en de Bredaseweg groeien de laatste loten aan de Reeshof. Drieduizend woningen moeten er uiteindelijk staan. Witbrant-West is in 2004 in gebruik genomen en -Oost is vrijwel gereed. Aan Koolhoven-West wordt momenteel hard gewerkt. Het oostelijk deel verkeert nog in de ontwikkelingsfase.

Met DE Wijk, in kapitalen geschreven om trots te benadrukken, spoelt Tilburg de kater van de misgelopen Floriade 2002 weg. De wereldtentoonstelling moest aan de zuidzijde van de Reeshof verrijzen, maar halverwege de jaren negentig stond de stad al niet meer op de kandidatenlijst. Voor Jacq. de Brouwer, van het Goirlese Bedaux De Brouwer Architecten, een zege. Hij kreeg in 1997 de kans om samen met het Rotterdamse DKV en ArchitectenCie uit Amsterdam een visie te presenteren voor één van de vier deelwijken. De architecten stelden hun presentatie onder regie van toenmalig rijksbouwmeester Wytze Patijn samen.

“Het is als bij een partituur, de juiste instrumenten en partijen komen op het juiste moment bij elkaar”, vertelt De Brouwer. “Door zowel de architectuur als het stedenbouwkundig plan in handen van een beperkte groep ontwerpers te houden, is de samenhang tussen de verschillende onderdelen in de buurt toegenomen.”

Bij Witbrant-West zijn de ontwerpers uitgegaan van een streepjescode. Stroken groen, woonerf en weg wisselen elkaar beurtelings af. De repetitie zorgt niet alleen voor een rustig beeld, bewoners krijgen letterlijk meer rust omdat de functies wonen, ontspannen en verplaatsen strikt zijn gescheiden. Herhaling is opnieuw te vinden in de verschillende typen woningen. Elk type maakt een hink-stapsprong, ze keert na een aantal blokken weer terug. Dat geldt ook voor de vier gebruikte baksteensoorten.

De woningen kenmerken zich door modernisme, een bouwstijl zonder franje maar met oog voor detail en woongenot. Alle huizen in Witbrant-West stralen dezelfde geraffineerde eenvoud uit. De Brouwer: “Onze opdrachtgever WonenBreburg wilde huurwoningen, door ons bureau ontworpen, qua esthetiek niet onder laten doen voor duurdere koopwoningen.”

De architecten eren het voormalig agrarisch gebied waarop Witbrant-West is gevestigd met natuurlijke materialen. Zo bestaan schuttingen uit constructies met keien en zijn de bergingen van een aantal woningen in tuinafscheidingen verwerkt. Een dakopbouw, optioneel voor bewoners die willen uitbreiden, bestaat standaard uit dezelfde houtsoort.

Patiowoningen

Een smalle strook verbindt de Wijboschstraat met de Arcenstraat. De A-buurt, ofwel Witbrant-Oost, is één van de kindjes van Jacq. de Brouwer. Hij produceerde het stedenbouwkundig plan en maakte de tekeningen voor het merendeel van de woningen. Zijn werk heeft Tilburg een unieke verzameling patiowoningen opgeleverd.

De spaarzame vormgeving springt meteen in het oog. De Brouwer heeft ervoor gekozen om architectuur ondergeschikt te maken aan landschap. “De laagbouw zorgt voor vrij zicht op de omliggende bossen. Daarnaast is de heilige koe uit het straatbeeld gehaald door ruimte op eigen terrein te creëren. De berkenboom stond model voor de gebruikte kleuren: grijs en wit voor de gevels, bruingrijs voor het natuursteen in de tuin.”

De patiowoningen blinken uit in flexibiliteit. De architect heeft de huizen zo ontworpen dat ze zich eenvoudig naar de achterzijde laten uitbreiden. De ommuring van de patio dient daarbij als kader voor de te bouwen kamers.

Blikvanger

Je verwacht ze in Palm Springs of in de Colorado Desert, maar niet in een Vinexwijk. De glazen bungalows, met hun ruggengraat van flagstone, passen echter prima in de weidsheid van Witbrant-Oost. Omgeven door een glooiend grasveld zijn ze de blikvanger van de buurt. Nieuwsgierigen blijven volgens Paul van Empel, bewoner van een van de bungalows aan de Ankeveenstraat, niet altijd op afstand. “Mensen staan soms met hun neuzen tegen het glas gedrukt. Dat is voor mij een bevestiging dat ik een prachtig huis bezit.”

De bouw van bijzondere woningen vergt lef en visie van meerdere partijen, stelt De Brouwer. “Zonder het vertrouwen van projectontwikkelaar Hans de Wilde was Witbrant-Oost er niet gekomen. De Wilde geloofde in de opzet van een buurt die excelleert in duurzaamheid en investeerde erin. Het resultaat is ernaar. Laatst wandelde ik hier met een stedenbouwkundige uit Nijmegen rond. Hij omschreef Witbrant-Oost als de enige Vinexwijk in Nederland die hem het Zwitserleven gevoel bezorgt.”

Haagse school

Via de Bredaseweg weg gaat de tocht naar Koolhoven-West, de buurt die zich kenschetst door woonstijlen uit het interbellum. De Voerendaalstraat roept beelden van Berlage en de Haagse School op. Pal aan de andere kant staan gezellige jaren dertig woningen met een puntdak en even verderop ademen statige, spierwitte villa’s de geest van Dudok. Straatmeubilair doet z’n naam in Koolhoven-West eer aan, de lantaarns op de pleintjes lijken van een ouderwetse schrijftafel te zijn gegrist.

De veelheid aan woningtypen is niet helemaal De Brouwers cup of tea. De meester van de schoonheid door eenvoud vindt de afwisseling een wat onrustig straatbeeld opleveren. “Je hopt als het ware van tijdperk naar tijdperk.”

Koolhoven-West kan echter op een grote populariteit onder bewoners rekenen. Al voor de bouw dromde een massa mensen samen om er een woning te bemachtigen. Veel van de in totaal veertienhonderd woningen in Koolhoven-West gingen reeds over de toonbank. Nieuwe exemplaren met klinkende namen als Acorus, Fragaria en Kardinaalshoed zijn nog beschikbaar. Voor zolang het duurt.

In opdracht van Het Brabants Dagblad

Foto Van der Maat architecten BNA

Luchtstappen in De Stadsheer

Stadsheer-Tilburg%20aanzicht

Sorry, in Dutch, published in regional newspaper Brabants Dagblad, 2008

Als woontoren met koopappartementen trok De Stadsheer allesbehalve volle zalen. Sinds projectontwikkelaar Amvest de appartementen verhuurt, is de Tilburgse wolkenkrabber echter grotendeels gevuld. Bewoners vallen voor het licht, de luxe en natuurlijk voor het fenomenale stadsgezicht vanuit het 101 meter hoge wooncomplex.

Door Martin Neyt

Is ie nu mooi of lelijk? Tilburgers die De Stadsheer voorbijlopen, willen de vraag even laten bezinken. Studente Chantal Kuijpers tuurt omhoog en denkt diep na voordat ze een oordeel velt: hij oogt een tikkeltje onpersoonlijk. Twee wandelaarsters zien zichzelf niet ‘in de vogelkooikes hangen’. “Het is een statig gebouw en de glazen balkons geven een mooi effect, maar wij houden van een meer fleurige uitstraling.”

Moderne architectuur roept controverse op. Ook de huidige bewoners van De Stadsheer wisten waarschijnlijk niet precies wat ze van het gebouw uit beton, metselwerk en glasvlies moesten denken. Totdat de open dagen zich aandienden. De eerste werd ongeveer een jaar geleden gehouden. Honderden nieuwsgierigen lieten zich per bouwlift op de wolkenkrabber aan de Spoorlaan hijsen, keken hun ogen uit en keerden enthousiast op het bouwterrein terug. Wat een ruimte, wat een uitzicht. Willem II-stadion, Efteling, Geertruidenberg, Breda, Den Bosch, allemaal te zien. Makelaars Meexf9s en Van de Water noteerden meteen de eerste reserveringen voor appartementen op bovenste woonlagen.

“Als je binnen kijkt, ben je meteen verkocht”, stelt Claudia Kranendonk, makelaar bij Van de Water. “Bezoekers verbazen zich over grootte en gezelligheid van de appartementen en de luxueuze afwerking in kamer, keuken en badruimte. Je hoeft alleen een vloersoort uit te kiezen en je kunt erin. Het uitzicht maakt het plaatje compleet. Bewoners kijken zonder belemmeringen naar het oosten, zuiden en westen.”

Transparante serres

De Stadsheer laat zich omschrijven als een ode aan licht en lucht. Het Dordtse architectenbureau EGM wilde in het Haestrechtkwartier, op het voormalig Knegtelterrein, een schoolvoorbeeld van open hoogbouw neerzetten. Bewoners moesten niet alleen licht ervaren maar ook letterlijk in de lucht kunnen stappen. Door de strategische plaatsing van raampartijen vulden de kamers zich met licht. EGM creëerde glazen buitenruimtes, met een ondervloer van gehard veiligheidsglas, om bewoners uiteindelijk het ultieme gevoel van vrijheid te geven.

Transparante serres, noemt de architect de asymmetrisch aan de gevel geplaatste balkons. Tilburg heeft ze leren kennen als vogelkooitjes. ‘Volières’ zou meer recht doen aan de serres, want ze zijn zo ruim dat ze plek bieden voor diners bij kaarslicht. Vanuit het modelappartement op de tweeëntwintigste verdieping, open voor belangstellenden, is te zien dat enkele bewoners hebben besloten hun maaltijd voortaan zwevend boven de stad te nuttigen. Anderen hebben hun buitenruimte gevuld met fauteuils of modieuze zitzakken. Lekker tot rust komen na een dag hard werken. Even staren naar de lichtjes van die andere reus, Westpoint.

Flexibiliteit

In pakweg een half jaar, vanaf oktober 2006 tot aan de oplevering eind maart, zijn 72 van de 85 beschikbare appartementen in de Stadsheer verhuurd. Alleen een aantal duurdere woningen en de penthouses staan nog leeg. Projectontwikkelaar Amvest nam De Stadsheer in 2005 over van BAM Utiliteitsbouw en besloot de appartementen te verhuren. BAM deed ze eerder in de verkoop, maar de animo bleef uit. Uiteindelijk durfde de vastgoedgigant de bouw van de woontoren niet door te zetten.

Volgens makelaar Claudia Kranendonk stond onder andere het gebrek aan flexibiliteit verkoopsucces in de weg. “Bewoners van een dergelijk appartementencomplex zoeken comfort en gemak: dichtbij het centrum, weinig onderhoud én de mogelijkheid zonder rompslomp weg te kunnen. Bij een verandering in carrière of gezinsuitbreiding is de huur zo opgezegd. Overigens wonen niet alleen singles met een goede baan en tweeverdieners in De Stadsheer. Senioren kiezen voor deze locatie vanwege gelijkvloersheid en de nabijheid van voorzieningen.”

Penthouses

De appartementen hebben een ruime woonkamer, een keuken met inbouwapparatuur en een badkamer met ligbad en douche-unit. Een aantal woningen is zelfs voorzien van twee badruimtes. De Stadsheer kent zeven woontypen met drie of vier kamers. De oppervlaktes variëren van 76 vierkante meter tot 144 vierkante meter. De penthouses op de bovenste drie verdiepingen -28, 29 en 30- beslaan de complete woonlaag van 200 vierkante meter.

Materialen geven de appartementen een moderne uitstraling. RVS in de keuken, brede wand- en vloertegels in de badkamer en keurig afgewerkte wanden in woon- en slaapkamers. Eén onderdeel van de wolkenkrabber blijft toch de meeste aantrekkingskracht uitoefenen. De glazen feature die in de benedenwereld over de tong gaat maar van boven zo’n schitterende kijk op Tilburg biedt. “Je ziet jezelf er zo zitten, hè? Glaasje wijn erbij.”

In opdracht van het Brabants Dagblad.

Create a free website or blog at WordPress.com.

Up ↑