Search

Free Flowing Forms

Design + architecture + decorative arts 1900 – 1980

Category

Architecture

Модерн in St. Petersburg

Saint Petersburg is the most beautiful city I ever saw. London, Chicago and Barcelona are fantastic, but I’ll never forget the capital of the tsars. The combination of light -I visited in 2008 during the legendary White Nights, Art Nouveau architecture, rivers, canals and history is just irresistible. And of course there’s the Hermitage, one of the largest art collections in the world. 

One of the buildings that struck me the most, is the Church of the Savior on Spilled Blood. Its name is as thrilling as the structure itself. The church was built in 1883, right at the spot where tsar Alexander II was assassinated two years earlier. It took 24 years to complete the memorial for the lost ruler. No wonder, since the church contains 7500 square meters of colorful mosaic tiles. Even more famous spilled blood, is the juice of Rasputin. The ‘crazy monk’ was murdered at Yusupov Palace, at the banks of the Moika river. That is to say, prince Yusupov and his partners in crime tried to murder Rasputin: they fed him cakes and wine with an amount of poison that could kill five men, shot him four times in the back when he kept fighting, clubbed and gagged him and threw the hipster mystic in the ice cold Neva river. Even then he managed to break free, but eventually died. Cause of death? Drowning, as autopsy established.

Okay, back to beauty. Russian Art Nouveau is called Modern (Модерн) and St. Petersburg is the city where this style flourished. Keep walking along Nevsky Prospekt, the city’s main avenue, and you’ll find great examples of Modern. Sometimes they’re very subtle, hidden in iron gates, doors and shop counters. More in your face, hard to miss, are the testaments to tsar Peter the Great: his Summer Garden (partly designed by Dutch gardeners), Winter Palace (now part of the Hermitage) and the Peterhof (a boat will take you there). The tsar also owned a cabinet of curiosities, but where the common rich man had a couple of bizarre objects, the Kunstkamera of Peter the Great consists of two million anthropological, ethnographical and zoological specimen. The Zoological museum of the Institute of the Russian Academy of Sciences deserves an honourable mention with its large collection of taxidermy and preserved animals. The entree fee is a couple of euro’s and you’ll find yourself strolling through displays with stuffed pinguins, desert foxes, insects and mammoth bones for hours and hours.

Advertisements

The Style! Rietveld-Schröder house

What a shock the Rietveld-Schröder house must have been in 1925. Built according to the ideas of De Stijl (The Style). the two storey house consists of strict horizontal and vertical lines and a sober palette of grey, white and primary colours. It leans againsr a block of traditional houses.

Would I want to live there? The question popped in my head as I entered the hall of Rietveld’s masterpiece at the Prins Hendriklaan in Utrecht, virtually the heart of The Netherlands. Surely the house designed for his client, mistress and business partner Truus Schröder-Schräder is a work of art, both inspiring and innovative. It secured its place on the UNESCO World Heritage list for a reason. But no, I do not want to live in this 3D Mondrian living machine. The rooms downstairs, where Rietveld held office, are cramped, dark and industrial. The second storey is an open plan living, but does not leave any room for privacy. You could slide walls between the spaces, but is that really what you want, a scarcely decorated room, only divided from family and guests by a panel?

Truus Schröder lived in her Stijl-house till her passing in 1985, but she made some adjustments over the years. Even the free spirited interior designer wanted more privacy and asked Rietveld in 1937 to create a third storey. They removed the attic in 1957. The lady of the house also wanted more cabinets, cupboards and beds. After 1985 the house was restored to its original condition. Rietveld’s iconic red and blue chair and Berlin chair are present, as well as his hanging tube lamp, made famous by Bauhaus director Walter Gropius, who used a slightly different model in his office.

Frank Lloyd Wright in Tokyo, Japan: Jiyu Gakuen Girls School

Another blog about Frank Lloyd Wright? Well, what can I say, the man was and still is an inspiration to many.  My wife and I visited Tokyo in March 2015 and we could not pass up on the opportunity to visit FLW’s Jiyu Gakuen Girls’ School.

It’s just a 5 minute walk from Ikebukuro station, one of the busiest train stations in the world. You walk easily by it’s site in the narrow streets of Toshima, but when you find the Jiyu Gakuen Myonichikan, the House of Tomorrow, you know it is undeniably Frank Lloyd Wright. The five large windows of the main building are a dead give-away, as is the symmetry. Inside you find the original furniture and lighting designs of the school building, that was completed in 1921.

Inspired by Frank Lloyd Wright

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Frank Lloyd Wright stainde glass

My house, a typical Dutch suburb row house, was built in 1987 and the first owners immediately replaced the window above the door that separates the living from the stairs to the first floor, with wired glass. Fire proof, yes, but also a very disturbing look in a cosy living room.

So I thought: let’s replace it with a beautiful piece of glass and drew inspiration from Frank Lloyd Wright’s ‘Clerestory Windows’ for Avery Coonley Playhouse in Riverside, Illinois. I simplified the design from 1912, replaced the colours with the ones I already have in my kitchen window and asked a professional to make it. Above you see the result and the original from FLW. Quite pleased with it.

Zwitserleven in bosrijk gebied

Bd70d15da1

T

I’m sorry, in Dutch, published in regional newspaper Brabants Dagblad, 2008

Tuinbouwtentoonstelling Floriade ging Tilburg aan de neus voorbij. Van de weeromstuit besloot het gemeentebestuur een wijk te creëren die zijn weerga niet kent: Witbrant en Koolhoven, samen DE Wijk. Architect Jacq. de Brouwer ontwierp een deel van de woningen in Witbrant-Oost en -West. Streepjescodes en berken dienden als muze.

Door Martin Neyt

Tussen de Burgemeester Baron van Voorst tot Voorst weg en de Bredaseweg groeien de laatste loten aan de Reeshof. Drieduizend woningen moeten er uiteindelijk staan. Witbrant-West is in 2004 in gebruik genomen en -Oost is vrijwel gereed. Aan Koolhoven-West wordt momenteel hard gewerkt. Het oostelijk deel verkeert nog in de ontwikkelingsfase.

Met DE Wijk, in kapitalen geschreven om trots te benadrukken, spoelt Tilburg de kater van de misgelopen Floriade 2002 weg. De wereldtentoonstelling moest aan de zuidzijde van de Reeshof verrijzen, maar halverwege de jaren negentig stond de stad al niet meer op de kandidatenlijst. Voor Jacq. de Brouwer, van het Goirlese Bedaux De Brouwer Architecten, een zege. Hij kreeg in 1997 de kans om samen met het Rotterdamse DKV en ArchitectenCie uit Amsterdam een visie te presenteren voor één van de vier deelwijken. De architecten stelden hun presentatie onder regie van toenmalig rijksbouwmeester Wytze Patijn samen.

“Het is als bij een partituur, de juiste instrumenten en partijen komen op het juiste moment bij elkaar”, vertelt De Brouwer. “Door zowel de architectuur als het stedenbouwkundig plan in handen van een beperkte groep ontwerpers te houden, is de samenhang tussen de verschillende onderdelen in de buurt toegenomen.”

Bij Witbrant-West zijn de ontwerpers uitgegaan van een streepjescode. Stroken groen, woonerf en weg wisselen elkaar beurtelings af. De repetitie zorgt niet alleen voor een rustig beeld, bewoners krijgen letterlijk meer rust omdat de functies wonen, ontspannen en verplaatsen strikt zijn gescheiden. Herhaling is opnieuw te vinden in de verschillende typen woningen. Elk type maakt een hink-stapsprong, ze keert na een aantal blokken weer terug. Dat geldt ook voor de vier gebruikte baksteensoorten.

De woningen kenmerken zich door modernisme, een bouwstijl zonder franje maar met oog voor detail en woongenot. Alle huizen in Witbrant-West stralen dezelfde geraffineerde eenvoud uit. De Brouwer: “Onze opdrachtgever WonenBreburg wilde huurwoningen, door ons bureau ontworpen, qua esthetiek niet onder laten doen voor duurdere koopwoningen.”

De architecten eren het voormalig agrarisch gebied waarop Witbrant-West is gevestigd met natuurlijke materialen. Zo bestaan schuttingen uit constructies met keien en zijn de bergingen van een aantal woningen in tuinafscheidingen verwerkt. Een dakopbouw, optioneel voor bewoners die willen uitbreiden, bestaat standaard uit dezelfde houtsoort.

Patiowoningen

Een smalle strook verbindt de Wijboschstraat met de Arcenstraat. De A-buurt, ofwel Witbrant-Oost, is één van de kindjes van Jacq. de Brouwer. Hij produceerde het stedenbouwkundig plan en maakte de tekeningen voor het merendeel van de woningen. Zijn werk heeft Tilburg een unieke verzameling patiowoningen opgeleverd.

De spaarzame vormgeving springt meteen in het oog. De Brouwer heeft ervoor gekozen om architectuur ondergeschikt te maken aan landschap. “De laagbouw zorgt voor vrij zicht op de omliggende bossen. Daarnaast is de heilige koe uit het straatbeeld gehaald door ruimte op eigen terrein te creëren. De berkenboom stond model voor de gebruikte kleuren: grijs en wit voor de gevels, bruingrijs voor het natuursteen in de tuin.”

De patiowoningen blinken uit in flexibiliteit. De architect heeft de huizen zo ontworpen dat ze zich eenvoudig naar de achterzijde laten uitbreiden. De ommuring van de patio dient daarbij als kader voor de te bouwen kamers.

Blikvanger

Je verwacht ze in Palm Springs of in de Colorado Desert, maar niet in een Vinexwijk. De glazen bungalows, met hun ruggengraat van flagstone, passen echter prima in de weidsheid van Witbrant-Oost. Omgeven door een glooiend grasveld zijn ze de blikvanger van de buurt. Nieuwsgierigen blijven volgens Paul van Empel, bewoner van een van de bungalows aan de Ankeveenstraat, niet altijd op afstand. “Mensen staan soms met hun neuzen tegen het glas gedrukt. Dat is voor mij een bevestiging dat ik een prachtig huis bezit.”

De bouw van bijzondere woningen vergt lef en visie van meerdere partijen, stelt De Brouwer. “Zonder het vertrouwen van projectontwikkelaar Hans de Wilde was Witbrant-Oost er niet gekomen. De Wilde geloofde in de opzet van een buurt die excelleert in duurzaamheid en investeerde erin. Het resultaat is ernaar. Laatst wandelde ik hier met een stedenbouwkundige uit Nijmegen rond. Hij omschreef Witbrant-Oost als de enige Vinexwijk in Nederland die hem het Zwitserleven gevoel bezorgt.”

Haagse school

Via de Bredaseweg weg gaat de tocht naar Koolhoven-West, de buurt die zich kenschetst door woonstijlen uit het interbellum. De Voerendaalstraat roept beelden van Berlage en de Haagse School op. Pal aan de andere kant staan gezellige jaren dertig woningen met een puntdak en even verderop ademen statige, spierwitte villa’s de geest van Dudok. Straatmeubilair doet z’n naam in Koolhoven-West eer aan, de lantaarns op de pleintjes lijken van een ouderwetse schrijftafel te zijn gegrist.

De veelheid aan woningtypen is niet helemaal De Brouwers cup of tea. De meester van de schoonheid door eenvoud vindt de afwisseling een wat onrustig straatbeeld opleveren. “Je hopt als het ware van tijdperk naar tijdperk.”

Koolhoven-West kan echter op een grote populariteit onder bewoners rekenen. Al voor de bouw dromde een massa mensen samen om er een woning te bemachtigen. Veel van de in totaal veertienhonderd woningen in Koolhoven-West gingen reeds over de toonbank. Nieuwe exemplaren met klinkende namen als Acorus, Fragaria en Kardinaalshoed zijn nog beschikbaar. Voor zolang het duurt.

In opdracht van Het Brabants Dagblad

Foto Van der Maat architecten BNA

Luchtstappen in De Stadsheer

Stadsheer-Tilburg%20aanzicht

Sorry, in Dutch, published in regional newspaper Brabants Dagblad, 2008

Als woontoren met koopappartementen trok De Stadsheer allesbehalve volle zalen. Sinds projectontwikkelaar Amvest de appartementen verhuurt, is de Tilburgse wolkenkrabber echter grotendeels gevuld. Bewoners vallen voor het licht, de luxe en natuurlijk voor het fenomenale stadsgezicht vanuit het 101 meter hoge wooncomplex.

Door Martin Neyt

Is ie nu mooi of lelijk? Tilburgers die De Stadsheer voorbijlopen, willen de vraag even laten bezinken. Studente Chantal Kuijpers tuurt omhoog en denkt diep na voordat ze een oordeel velt: hij oogt een tikkeltje onpersoonlijk. Twee wandelaarsters zien zichzelf niet ‘in de vogelkooikes hangen’. “Het is een statig gebouw en de glazen balkons geven een mooi effect, maar wij houden van een meer fleurige uitstraling.”

Moderne architectuur roept controverse op. Ook de huidige bewoners van De Stadsheer wisten waarschijnlijk niet precies wat ze van het gebouw uit beton, metselwerk en glasvlies moesten denken. Totdat de open dagen zich aandienden. De eerste werd ongeveer een jaar geleden gehouden. Honderden nieuwsgierigen lieten zich per bouwlift op de wolkenkrabber aan de Spoorlaan hijsen, keken hun ogen uit en keerden enthousiast op het bouwterrein terug. Wat een ruimte, wat een uitzicht. Willem II-stadion, Efteling, Geertruidenberg, Breda, Den Bosch, allemaal te zien. Makelaars Meexf9s en Van de Water noteerden meteen de eerste reserveringen voor appartementen op bovenste woonlagen.

“Als je binnen kijkt, ben je meteen verkocht”, stelt Claudia Kranendonk, makelaar bij Van de Water. “Bezoekers verbazen zich over grootte en gezelligheid van de appartementen en de luxueuze afwerking in kamer, keuken en badruimte. Je hoeft alleen een vloersoort uit te kiezen en je kunt erin. Het uitzicht maakt het plaatje compleet. Bewoners kijken zonder belemmeringen naar het oosten, zuiden en westen.”

Transparante serres

De Stadsheer laat zich omschrijven als een ode aan licht en lucht. Het Dordtse architectenbureau EGM wilde in het Haestrechtkwartier, op het voormalig Knegtelterrein, een schoolvoorbeeld van open hoogbouw neerzetten. Bewoners moesten niet alleen licht ervaren maar ook letterlijk in de lucht kunnen stappen. Door de strategische plaatsing van raampartijen vulden de kamers zich met licht. EGM creëerde glazen buitenruimtes, met een ondervloer van gehard veiligheidsglas, om bewoners uiteindelijk het ultieme gevoel van vrijheid te geven.

Transparante serres, noemt de architect de asymmetrisch aan de gevel geplaatste balkons. Tilburg heeft ze leren kennen als vogelkooitjes. ‘Volières’ zou meer recht doen aan de serres, want ze zijn zo ruim dat ze plek bieden voor diners bij kaarslicht. Vanuit het modelappartement op de tweeëntwintigste verdieping, open voor belangstellenden, is te zien dat enkele bewoners hebben besloten hun maaltijd voortaan zwevend boven de stad te nuttigen. Anderen hebben hun buitenruimte gevuld met fauteuils of modieuze zitzakken. Lekker tot rust komen na een dag hard werken. Even staren naar de lichtjes van die andere reus, Westpoint.

Flexibiliteit

In pakweg een half jaar, vanaf oktober 2006 tot aan de oplevering eind maart, zijn 72 van de 85 beschikbare appartementen in de Stadsheer verhuurd. Alleen een aantal duurdere woningen en de penthouses staan nog leeg. Projectontwikkelaar Amvest nam De Stadsheer in 2005 over van BAM Utiliteitsbouw en besloot de appartementen te verhuren. BAM deed ze eerder in de verkoop, maar de animo bleef uit. Uiteindelijk durfde de vastgoedgigant de bouw van de woontoren niet door te zetten.

Volgens makelaar Claudia Kranendonk stond onder andere het gebrek aan flexibiliteit verkoopsucces in de weg. “Bewoners van een dergelijk appartementencomplex zoeken comfort en gemak: dichtbij het centrum, weinig onderhoud én de mogelijkheid zonder rompslomp weg te kunnen. Bij een verandering in carrière of gezinsuitbreiding is de huur zo opgezegd. Overigens wonen niet alleen singles met een goede baan en tweeverdieners in De Stadsheer. Senioren kiezen voor deze locatie vanwege gelijkvloersheid en de nabijheid van voorzieningen.”

Penthouses

De appartementen hebben een ruime woonkamer, een keuken met inbouwapparatuur en een badkamer met ligbad en douche-unit. Een aantal woningen is zelfs voorzien van twee badruimtes. De Stadsheer kent zeven woontypen met drie of vier kamers. De oppervlaktes variëren van 76 vierkante meter tot 144 vierkante meter. De penthouses op de bovenste drie verdiepingen -28, 29 en 30- beslaan de complete woonlaag van 200 vierkante meter.

Materialen geven de appartementen een moderne uitstraling. RVS in de keuken, brede wand- en vloertegels in de badkamer en keurig afgewerkte wanden in woon- en slaapkamers. Eén onderdeel van de wolkenkrabber blijft toch de meeste aantrekkingskracht uitoefenen. De glazen feature die in de benedenwereld over de tong gaat maar van boven zo’n schitterende kijk op Tilburg biedt. “Je ziet jezelf er zo zitten, hè? Glaasje wijn erbij.”

In opdracht van het Brabants Dagblad.

Baas op eigen kavel

Article about building your own home, published in Dutch newspaper Brabants Dagblad, 2009

Menig Nederlander droomt ervan. Een huis naar eigen inzicht laten bouwen. Weg met de erfenis van de vorige bewoners en de voorgekookte indeling, leve de vrijheid en het maatwerk. Maar zelfbouw vraagt om grond. Waar vinden particulieren geschikte kavels? Tegen welke prijs?

Door Martin Neyt

Bungalows vlijen zich naast woningen uit de jaren vijftig, Rietveldkopieën naast boerderijen. Vlaanderen toont schaamteloos haar gevarieerde bebouwing. Dat is in Nederland ondenkbaar. Waar de zuiderburen voornamelijk zelf bouwen, beheerst projectmatige planning ons landschap. Op die manier wordt er snel en efficixc3xabnt een complete wijk uit de grond gestampt.

Toch kantelt deze benadering van woningbouw. Het ministerie van VROM maakte in 2005 bekend dat binnen vijf jaar een derde van alle nieuwbouw in eigen beheer moet worden gerealiseerd. Een doelstelling die ze niet lijkt te halen, aangezien het particulier opdrachtgeverschap nog altijd een kleine rol speelt, maar de intentie wordt in elk geval opgepikt. Noord-Brabant verhoogde onlangs als eerste provincie het subsidiebedrag aan bewoners die gezamenlijk woningen laten bouwen. Met een totaalbedrag van maximaal tweehonderdduizend euro kunnen bewoners deskundigen voor de begeleiding van het bouwtraject inhuren.

Gemeenten geven het collectief particulier opdrachtgeverschap eveneens een duwtje in de rug. Ze dragen bijvoorbeeld bij met kortingen op de grondprijs. In Esbeek, gemeente Hilvarenbeek, verwierf een groep kopers een aantal kavels tegen een gereduceerde prijs en laat momenteel een cluster met 24 woningen plaatsen. Eerder kochten collectieve opdrachtgevers in de gemeente Bladel goedkopere grond, onder voorwaarde dat ze hun woning bij vertrek tegen een redelijke prijs aan de gemeente zouden terug verkopen. Bewoners betaalden in totaal 122.000 euro voor een complete woning, bijna veertig procent onder de taxatiewaarde.

Gezamenlijk een aantal percelen kopen en een miniwijk bouwen kan dus de moeite lonen. Ook voor particulieren die solitair opereren hoeft eigenbouw niet peperduur te zijn. Een huis neerzetten met onderdelen die op voorraad zijn, ofwel catalogusbouw, pakt soms goedkoper uit dan de aanschaf van bestaande nieuwbouw. Sowieso worden de winstmarges die projectontwikkelaars berekenen omzeild.

 

Bouwkavel te koop

Wie bouwgrond zoekt, klopt aan bij de dienst Bouw- en Woningtoezicht of het Grondbedrijf in de gemeente van zijn keuze. De diensten weten welke kavels voorhanden zijn en zijn op de hoogte van bestemmingsplannen en bouwbesluiten. Bouwwerken moeten aan bepaalde voorwaarden voldoen, zoals maatvoering, afstand tot de rooilijn en gebruiksfunctie, het is daarom aan te raden om vooraf in de plannen, besluiten en verordeningen te duiken.

Het aantal percelen dat zich leent voor particulier opdrachtgeverschap is nog beperkt. Volgens Bouwcentrum Rotterdam, dat periodiek een overzicht van kavels in Nederland publiceert, verstrekt iets meer dan een derde van alle gemeente in Nederland grond voor eigenbouw. Haar digitale databank Bouwkavels.nl geeft bezoekers een idee van beschikbare grond en richtprijzen. Er staan ongeveer twintig projecten uit Noord-Brabant vermeld, waaronder Landgoed Jagersbosch in Vught en een cluster van twintig kavels in Heusden. Het aanbod van particuliere grondaanbieders en bedrijven kan worden gevonden via makelaars of websites als Funda.nl en Nieuwbouw.com.

Respectabele hoogte

De grondprijs klom de afgelopen jaren naar een respectabele hoogte, mede omdat het bedrag is gekoppeld aan de waarde van de bebouwing. Met de hoge huizenprijs stijgt de grondwaarde navenant. Een vierkante meter bouwkavel kost gemiddeld driehonderd euro exclusief btw. Dat is tweexc3xabnhalf keer zo veel als tien jaar geleden. Het mag geen verrassing heten dat de prijzen in de Randstad vanwege de grote vraag een stuk hoger liggen. Utrecht spant de kroon. In de Domstad betaalden kopers in 2007 ongeveer 950 euro voor een vierkante meter.

Noord-Brabant loopt redelijk in de pas met het landelijk gemiddelde, al verschillen prijzen per gemeente. Dongen hanteert een vast bedrag voor particuliere bouw in de vrije sector: 330 euro. In Tilburg start de teller op 293 euro, de prijs voor de bouw van een eengezinswoning tot 150 vierkante meter. Het College heeft echter het recht om de grond bij opbod te verkopen of de prijzen per locatie vast te stellen.

De gemeente Oss bepaalt haar bedragen in de vrije sectorbouw aan de hand van categoriexc3xabn. Bouwkavels die xe2x80x98normaalxe2x80x99 zijn gelegen kosten 269 euro per vierkante meter, grond met het predicaat xe2x80x98zeer gunstigxe2x80x99 wordt voor 328 euro verkocht. Bewoners kijken voor dat bedrag op een bosrijk gebied uit of genieten van een tuin op het zuiden.

 

 

 

Clueless

IMG_0314
Vakantie 2010 212

Early blogpost in Dutch about Palm Springs and the famous Kaufmann House, 2009

Palm Springs, CA. Kwijlend ga ik door het eens zo hippe Amerikaanse woestijnstadje. Zelfs een lichte druk op m’n borst, veertig graden en heuvel op fietsen doen een mens geen goed, en een traag trappende vrouw kunnen mijn gelukzaligheid niet wegnemen. Ik val nog net niet op mijn knieën voor het Kaufmann House. Het lukt me een vreugdekreet te onderdrukken bij het aanschouwen van Tramway Gas Station. Fotograaf Julius Shulman legde beide monumenten vast en publiceerde ze in Bijbelboeken, cassette Modernism Revisited. De hemel bestaat uit glazen dozen, gevuld met elegant futuristische meubelen, en kent meerdere goden, luisterend naar de namen Neutra, Eames en Nelson. Façades van winkels zijn uitgevoerd in pastel. In meubelzaken wil ik alles aanraken, ik hunker naar discussie met handelaren.

 

-‘ IMG_0394

Terug in het Rendez-Vous Motel, tevens een ode aan het Modernisme, moet ik de manager weer lastig vallen met vragen over de suite waar miss Monroe haar vakantie vierde. Marilyn liet een keuken -kleur: avocado- in de cabin plaatsen. Niet dat ze er ooit kookte, want mevrouw werd door minnaars en bewonderaars van golfclub naar tennisclub naar herenclub naar jachtclub naar restaurant gesleept. In haar vaste hotelkamer wil ik echter niet verblijven. Uit respect, maar vooral omdat het geval inmiddels van top tot teen roze is geschilderd.

Strawberry Martini’s van het huis volgen als de klok bij het zwembad vijf uur aangeeft. De manager vult voor de tweede maal onze cocktailglazen. Met een kop vol watten laat ik mezelf op een luchtbed glijden.

Foto’s: Martin Neyt

Create a free website or blog at WordPress.com.

Up ↑